Hernieuwbare energie is de afgelopen jaren steeds belangrijker geworden. Niet alleen voor grote bedrijven, maar ook voor gewone huishoudens en overheden wereldwijd. De reden is eenvoudig: fossiele brandstoffen zoals aardgas, olie en steenkool raken een keer op, en het verbranden ervan stoot CO₂ uit. Dat heeft gevolgen voor het klimaat. Duurzame energiebronnen bieden een ander pad. Ze zijn gebaseerd op bronnen die zichzelf aanvullen, zoals de zon, de wind en stromend water. En hoewel de overstap niet van de ene op de andere dag gaat, is de richting duidelijk.
Hoe duurzame energiebronnen werken
Zonne-energie, windenergie en waterkracht zijn de bekendste vormen van schone energie. Zonnepanelen zetten zonlicht om in elektriciteit via zogenoemde fotovoltaïsche cellen. Windturbines draaien op de kracht van de wind en leveren zo stroom aan het net. Waterkracht maakt gebruik van stromend of vallend water om turbines aan te drijven. Naast deze drie zijn er ook minder bekende bronnen, zoals geothermische energie, waarbij warmte uit de aardbodem wordt gebruikt, en energie uit biomassa, waarbij organisch materiaal wordt omgezet in brandstof of warmte. Al deze bronnen hebben gemeen dat ze geen fossiele grondstoffen gebruiken en weinig of geen uitstoot veroorzaken tijdens het opwekken van energie.
De rol van Nederland in de energietransitie
Nederland heeft zich verbonden aan Europese en internationale klimaatdoelen. Het land wil in 2030 minstens 70 procent van zijn elektriciteit opwekken uit duurzame bronnen. Windparken op zee spelen daarin een grote rol. De Noordzee biedt veel ruimte en wind, en offshore windparken kunnen grote hoeveelheden stroom leveren. Op land worden ook steeds meer zonneparken en windmolens gebouwd, al stuit dat soms op weerstand van omwonenden. Naast het opwekken van groene stroom investeert Nederland ook in het opslaan ervan, want zon en wind leveren niet altijd op het moment dat er vraag is. Batterijen en waterstof worden gezien als mogelijke oplossingen voor dat probleem.
Wat duurzame energie betekent voor bedrijven
Steeds meer bedrijven stappen over op groene stroom, niet alleen omdat het goed is voor het milieu, maar ook omdat klanten en investeerders er steeds vaker om vragen. Grote organisaties hebben te maken met ESG-doelstellingen, een set van criteria op het gebied van milieu, sociaal beleid en goed bestuur. Een lager energieverbruik en minder CO₂-uitstoot helpen bij het halen van die doelen. Bedrijven kunnen kiezen voor zonnepanelen op het dak, een contract voor windenergie of deelname aan een collectief energieproject. Ook het inkopen van garanties van oorsprong, waarmee je aantoont dat de stroom die je gebruikt echt duurzaam is opgewekt, is een veelgebruikte optie. De overstap vraagt om planning, maar levert op de lange termijn ook kostenvoordelen op.
Uitdagingen en kansen voor de toekomst
Ondanks alle vooruitgang zijn er nog flinke uitdagingen. Het stroomnet in Nederland en andere landen is niet overal berekend op de grote hoeveelheden duurzame stroom die eraan komen. Netcongestie, ofwel een te vol elektriciteitsnet, zorgt ervoor dat sommige nieuwe zonneparken of windmolens niet altijd alle opgewekte stroom kunnen leveren. Tegelijk bieden nieuwe technologieën kansen. Slimme energiesystemen kunnen vraag en aanbod beter op elkaar afstemmen. Waterstof, gemaakt met groene stroom via elektrolyse, kan worden gebruikt als brandstof voor industrie en transport. En de kosten van zonnepanelen en windturbines zijn de afgelopen tien jaar sterk gedaald, waardoor investeren in groene opwekking steeds aantrekkelijker wordt. De weg naar een volledig duurzaam energiesysteem is lang, maar de stappen vooruit zijn duidelijk zichtbaar.
Veelgestelde vragen over hernieuwbare energie
Wat is het verschil tussen groene stroom en grijze stroom?
Groene stroom is elektriciteit die is opgewekt uit duurzame bronnen zoals zon, wind of water. Grijze stroom komt van energiecentrales die draaien op fossiele brandstoffen zoals aardgas of steenkool. Bij grijze stroom komt CO₂ vrij, bij groene stroom niet of nauwelijks.
Kunnen zonnepanelen ook werken op bewolkte dagen?
Zonnepanelen werken ook bij bewolkt weer, maar leveren dan minder stroom dan op een zonnige dag. Ze reageren op daglicht, niet alleen op direct zonlicht. In landen als Nederland, waar het regelmatig bewolkt is, zijn zonnepanelen toch rendabel door de hoeveelheid daglichturen over het hele jaar.
Wat zijn garanties van oorsprong?
Garanties van oorsprong zijn officiële certificaten die bewijzen dat een bepaalde hoeveelheid elektriciteit is opgewekt uit een duurzame bron. Bedrijven en consumenten kunnen deze certificaten inkopen om aan te tonen dat hun stroomverbruik groen is, ook als de stroom via het gewone net wordt geleverd.
Is waterstof ook een vorm van duurzame energie?
Waterstof is op zichzelf geen energiebron, maar een energiedrager. Als waterstof wordt gemaakt met groene stroom via elektrolyse, spreken we van groene waterstof. Dat is wel duurzaam. Wordt waterstof gemaakt via aardgas, dan heet het grijze waterstof en is het niet duurzaam.
