Duurzaamheidsdoelen zijn afspraken die landen over de hele wereld met elkaar hebben gemaakt om de aarde en haar mensen te beschermen. In 2015 stelden de Verenigde Naties zeventien van deze doelen op, bekend als de Sustainable Development Goals of SDG’s. Ze gelden tot en met 2030 en gaan over onderwerpen als armoede, klimaat, onderwijs en gezondheid. Bijna elk land ter wereld heeft beloofd aan deze doelen te werken. Dat maakt het een van de grootste internationale samenwerkingen uit de geschiedenis.
Wat de zeventien doelen precies inhouden
De zeventien SDG’s bestrijken een breed terrein. Zo gaat het eerste doel over het uitbannen van alle vormen van armoede. Het tweede doel richt zich op het tegengaan van honger en het bevorderen van duurzame landbouw. Andere doelen gaan over goede gezondheidszorg, toegang tot kwaliteitsonderwijs, schoon water, betaalbare energie en eerlijk werk. Ook klimaatactie, de bescherming van zeeën en bossen, en het verminderen van ongelijkheid staan op de lijst. Het laatste doel vraagt landen en organisaties om samen te werken om al deze ambities waar te maken. De doelen hangen sterk met elkaar samen. Wie armoede aanpakt, helpt ook bij betere gezondheid en meer kansen op onderwijs. Ze zijn dan ook bewust als één samenhangend pakket opgesteld.
Hoe Nederland werkt aan deze internationale afspraken
Nederland heeft zich verbonden aan alle zeventien SDG’s en werkt zowel in eigen land als daarbuiten aan de uitvoering ervan. Binnen Nederland gaat het bijvoorbeeld om het terugdringen van armoede, het verduurzamen van de landbouw en het verkleinen van gezondheidsverschillen tussen arm en rijk. Buiten de landsgrenzen steunt Nederland projecten in ontwikkelingslanden op het gebied van voedselzekerheid, schoon drinkwater en onderwijs voor meisjes. De rijksoverheid rapporteert regelmatig over de voortgang. Uit die rapporten blijkt dat Nederland op sommige gebieden goed scoort, zoals bij toegang tot onderwijs, maar op andere punten nog veel te doen heeft. De uitstoot van broeikasgassen en de druk op de natuur zijn voorbeelden waarbij de doelen nog lang niet gehaald zijn.
De rol van bedrijven en burgers bij het bereiken van de doelen
Niet alleen overheden zijn aan zet. Bedrijven spelen een grote rol bij het waarmaken van de duurzame ontwikkelingsambities. Steeds meer organisaties koppelen hun eigen beleid aan de SDG’s en kiezen bewust voor maatschappelijk verantwoord ondernemen. Een bedrijf dat minder afval produceert, zijn personeel eerlijk betaalt of investeert in groene energie, draagt direct bij aan meerdere doelen tegelijk. Ook gewone mensen kunnen het verschil maken. Minder vlees eten, minder vliegen, spullen langer gebruiken of lokaal inkopen zijn keuzes die bijdragen aan de bredere klimaat en duurzaamheidsambities. Grote veranderingen beginnen vaak met kleine stappen die samen veel betekenen.
Waarom 2030 een belangrijk jaar is en wat er daarna komt
Het jaar 2030 geldt als de deadline voor de zeventien wereldwijde doelen. Halverwege die periode, in 2023, bleek uit een evaluatie van de Verenigde Naties dat de wereld niet op koers lag om de meeste doelen te halen. De gevolgen van de coronapandemie, conflicten en de versnellende klimaatverandering hebben de voortgang op veel punten vertraagd. Toch geven landen niet op. Er wordt nagedacht over wat er na 2030 moet komen, hoe doelen aangescherpt kunnen worden en hoe landen beter kunnen samenwerken. De discussie over een opvolger voor de huidige duurzame ontwikkelingsagenda is al begonnen. Wat de uitkomst ook wordt, duidelijk is dat de wereld structurele keuzes moet blijven maken om mensen en planeet te beschermen.
Veelgestelde vragen
Wie heeft de zeventien SDG’s opgesteld?
De zeventien SDG’s zijn opgesteld door de Verenigde Naties. In 2015 stemden 193 landen in met deze doelen als onderdeel van de zogenoemde Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling. Ze zijn tot stand gekomen na uitgebreid overleg met regeringen, wetenschappers en organisaties wereldwijd.
Wat gebeurt er als een land de doelen niet haalt?
Er zijn geen officiële straffen als een land de SDG’s niet haalt. De doelen zijn vrijwillige afspraken. Landen rapporteren zelf over hun voortgang aan de Verenigde Naties. Die transparantie zorgt voor sociale druk en stimuleert landen om hun best te doen, ook al zijn er geen juridische gevolgen aan verbonden.
Geldt SDG 13 over klimaatactie hetzelfde als het klimaatakkoord van Parijs?
SDG 13 over klimaatactie en het klimaatakkoord van Parijs overlappen elkaar, maar zijn niet hetzelfde. SDG 13 is een bredere ambitie binnen de zeventien doelen en gaat over het nemen van maatregelen tegen klimaatverandering. Het akkoord van Parijs is een apart internationaal verdrag met specifieke afspraken over het beperken van de opwarming van de aarde tot maximaal 1,5 graad Celsius.
Hoe kan ik zelf zien welke SDG’s een bedrijf ondersteunt?
Veel bedrijven vermelden in hun jaarverslag of op hun website welke van de zeventien doelen zij ondersteunen. Je kunt ook kijken of een organisatie lid is van netwerken zoals SDG Nederland, waar bedrijven en organisaties hun bijdrage aan de duurzame ontwikkelingsagenda openbaar maken.
